Almanya’da Geçici Oturum // Temporary stay in Germany

Almanya’da Geçici Oturum

Alman-Türk Sosyal Güvenlik Sözleşmesi
Alman-Türk Sosyal Güvenlik Sözleşmesi sanatçılar ve kültür emekçileri Türkiye’de sosyal sigortalı olduklarında ve Almanya’da sınırlı süreli faaliyet yürüttüklerinde bir rol oynar:
Bir Türk sanatçı Almanya’da bir faaliyet yürütürse o zaman genel olarak öncelikle Alman Sosyal Güvenlik hukuku uygulanmalıdır. Çünkü halihazırdaki hukuk sisteminin uygulanması için her zaman çalışma mekanı belirleyicidir. Çalışanların hem Türkiye’de hem de Almanya’da sosyal güvenlik katkıları ödemek zorunda olmalarını engellemek için Türkiye ile ilişkili olarak 1964 tarihli Alman-Türk Sosyal Güvenlik Sözleşmesi’nde düzenlenen belirli  yetki kuralları vardır. Bunlar hem Alman hem de Türk vatandaşları için geçerlidir.
Almanya’daki geçici faaliyetler işin kendine özgülüğü üzerinden (örneğin, kısa süreli proje asistanlığı) ya da sözleşme düzenlemeleri temelinde önceden zamansal olarak tarihlendirilmelidir. Böylelikle çalışanların gönderilmesi veya kendi kendilerine gidebilmeleri olanaklı olur. Yani Türkiye’den gönderilen bir çalışan Almanya’da yaşayabilir, çalışabilir ve Türk sosyal güvencesi altında bulunmaya devam edebilir. 

Anlaşma şunlar hakkındaki hukuki mevzuatları düzenler:

  • çalışanlar için sağlık sigortası, annelik sigortası, iş kazalarına ve meslek hastalıklarına yönelik ve sakatlık, emeklilik ve yetim/dul sigortaları,
  • devlet çalışanları ve memurlar için emekli sandığı,
  • zanaatkarlar, işletme ekonomisinde ve tarımda serbest olarak çalışanların emeklilik sigortası,
  • sosyal güvenlik yasası yoluyla sosyal güvenlik sistemine bağlanan sosyal sigorta sandıkları, ve
  • sosyal güvenlik yasası aracılığıyla ödemesi yapıldığı ve sosyal güvenlik sistemine bağlandığı durumlarda diğer sosyal sigorta kurumları.

İşsizlik sigortası ise anlaşmanın kapsamında değildir.

Diğer sosyal güvenlik anlaşmaların aksine Alman-Türk sosyal güvenlik anlaşması çalışanları gönderen devletin mevzuatının uygulanmaya devam etmesi için somut bir zaman sınırlaması (örneğin 12 ay) içermez. Buna ilişkin bilgileri kendi sigorta kuruluşunuz verebilir.  

Türkiye’de sağlık sigortası mevcut olan bağımsız sanatçılar- Hastalık durumlarında ne yapılmalı?
Türkiye’den gelen sanatçılar anlaşma devletlerinden gelen bireyler olarak sayılırlar. Bu bireylerin Almanya’daki geçici ikametleri sırasında tıbbi tedaviye ihtiyaçları olması gerekirse, doktor yardımından faydalanabilirler. Ne var ki hizmet kapsamı sınırlıdır –sadece ertelenemez olan tedavilere izin verilir.

  • Yabancı sağlık sigortası kuruluşu (=Türkiye’deki yetkili kuruluş) bir talep belgesi düzenler (T/A 11 Formu). Bu belge Türkiye’deki mevcut sağlık sigortasının belgelenmesine yarar. T/A 11 formuna ilişkin bilgileri burada bulabilirsiniz.
  • Talep belgesiyle sanatçılar öncelikle ikamet ettikleri yerdeki kendi seçtikleri sağlık sandığına başvururlar (=Almanya’daki yardımcı kuruluş). Bu kuruluş ya gerekli doktor ziyareti gerçekleştiğinde sunulmuş olan bir fatura düzenler ya da Almanya’da oturma izinli bir ikamette sunulması gereken, kişinin sağlık güvenceli olduğuna ilişkin bir kart tanzim eder. Karttaki çipin yanındaki boşluk sigortalanılan SVA’nın (Sozialversicherungsabkommen- Sosyal Güvenlik Sözleşmesi) adıyla doldurulur.
    Almanya’da birçok farklı hizmet sağlayıcısı vardır. Türkiye’den gelen sanatçılar ve kültür emekçileri şu sağlık sandıklarına başvurabilirler:
    - İkame sandıklar (örneğin Techniker Krankenkasse, Barmer, GEK, DAK, KKH),
    - Genel mahalli sağlık sandıkları (AOK),
    - Zanaatkar sağlık sandıkları (IKK),
    - İşletme sağlık sandıkları (BKK),
    - Federal madenciler birliği. 
  • Acil tedavi durumlarında genelde masraf oluşmaz. Fakat: Almanya’da belirli hizmetler ücrete tabidir (iştirak payı), bununla ilgili daha çok bilgi için buraya  bakınız.
  • Almanya’da alınan acil ilaç ve destek maddeleri seçilen Alman sağlık sandığı tarafından onaylanmak zorundadır.
  • Bir uzman doktor tarafından verilen devam tedavileri bir reçetede belgelenir. Bu belge Alman sağlık sandığına sunulmalıdır.
  • İş göremezliğe dair bir belge bir doktor tarafından düzenlenebilir. Bu belge iş verene sunulmak zorundadır, bir kopyası da Alman sağlık sandığına yollanır. Gerekli durumlarda bunu doktor muayenehaneleri yapar.
  • Eğer Almanya’daki ikametten önce süreğen olarak tedavi edilmesi gereken bir hastalık varsa, Türkiye’deki sağlık sandığı devam tedavisini onaylamak zorundadır. Buna ilişkin bir başka talep belgesi düzenlenir.

Önemli!

Eğer bir doktor ziyaretinde Alman sağlık sandığının (yani yardımcı kuruluş tarafından) faturası sunulamamışsa (aksine gerekli durumlarda sadece Türk sağlık sandığının talep belgesi) tedavi ücreti ve gerekirse ilaçlar genelde öncelikle kişilerin kendileri tarafından ödenmek zorundadır. Belge üç ayın sonuna kadar ulaştırılırsa masraflar karşılanır.

Not: Yurtdışında düzenlenmiş olan bazı talep belgeleri doktorun acil durumlarda herhangi bir tedavi masrafı çıkmaksızın ve faturanın seçili Alman sağlık sandığından temin edilmesi söz konusu olarak talep belgesini kabul etmeye hazır olacağına ilişkin bir bildirim içerir. Fakat pratikte durum her zaman böyle değildir.  

Türkiye’de istihdam edilen sanatçılar ve Almanya’ya gönderilmeleri- Hastalık durumunda ne yapılmalı?
Eğer bir yere bağlı olarak çalışan bir sanatçı Türkiye’de konuşlanan bir organizasyon tarafından veya bir şirket tarafından geçici olarak Almanya’ya bu organizasyon veya şirket  için orada çalışma amacıyla gönderilirse, o zaman bir görevlendirme (“Einstrahlung”) söz konusu olur. Görevlendirme sözleşmeyle yapılmalı veya nesnenin doğası gereği (örneğin zamansal olarak sınırlı bir proje asistanlığı vb. için ise) sınırlı olmalıdır. Maksimum bir süre sınırı belirlenmemiştir.
Bu tür durumlarda Alman hukukuna göre sosyal güvenlik hukuku açısından bir iş  ilişkisi söz konusu olmaz. Bir görevlendirmede sosyal sigorta yükümlülüğü ile ilgili Alman mevzuatları uygulanmazlar. Çalışan kişi Almanya’da yasal sağlık, bakım, emeklilik, işsizlik ve kaza sigortalarına başvurmak zorunda değildir. Bu durum, kişinin Türkiye’de yeterli bir sigorta teminatının mevcut olup olmamasından bağımsız olarak geçerlidir.

Türkiye’de de istihdam edilmiş sanatçılar Almanya’ya gönderildiklerinde tıbbi açıdan gerekli hizmetleri talep edebilirler. Bunun için mevcut sağlık sigortasına ilişkin bir belgenin sunulması zorunludur. Buna ilişkin ayrıntılar için yukarıdaki açıklamaları okuyunuz.

To top

Temporary stay in Germany

The German-Turkish Social Security Agreement
The German-Turkish Social Security Agreement comes into play when artists and persons engaged in the cultural sector who are covered by Turkish social security legislation work temporarily in Germany:
If a Turkish artist works in Germany, German social security legislation must be applied initially, as the decisive factor with regard to the respective legal system to be applies is always the place of employment. In order to prevent workers from having to pay social security contributions in both Turkey and Germany, specific rules of jurisdiction apply in relation to Turkey, which are regulated by the 1964 German-Turkish Social Security Agreement. This agreement applies to German and Turkish nationals.
The duration of an individual’s temporary work stay in Germany must be limited in time in advance due to the nature of the work (e.g., in the case of a temporary project collaboration) or due to a contractual agreement. This allows for postings and self-postings; in other words, the person from Turkey may live and work in Germany but continues to be subject to Turkish social security legislation.

The Agreement regulates the legislation pertaining to

  • health insurance, maternity insurance, insurance against occupational accidents and illnesses, invalidity insurance, old-age insurance, and survivors’ insurance for employees,
  • the pension fund for civil servants and federal employees,
  • the pension insurance of craftsmen and self-employed persons in industry and agriculture,
  • the social security funds that have been included in the social security system through social security legislation, as well as
  • other social security institutions, if they have been established on the basis of social security legislation and are included in the social security system.

Unemployment insurance is not covered by the Agreement.

Unlike other social security agreements, the German-Turkish Social Security Agreement does not stipulate a specific time limit (e.g., 12 months) for continued application of the legislation of the country of origin. Your own insurance carrier can provide additional information.

What should self-employed artists who have health insurance coverage in Turkey do if they get sick?
Artists from Turkey are considered persons from a treaty state. If they require medical treatment during their temporary stay in Germany, they are free to seek medical help. However, they may only avail of a limited range of services – only treatments that cannot be postponed are permissible.

  • The foreign health insurance institution (= responsible institution in Turkey) issues proof of entitlement (T/A 11 form). This form serves as proof of existing health insurance coverage in Turkey. Information about the T/A 11 form can be found here.
  • With this proof of coverage, the artist first contacts a health insurance fund of his/her choice at his/her place of residence (= assisting institution in Germany). This institution will either issue a billing slip, which will be presented at the practice during a necessary visit to the doctor, or, if the person is resident in Germany, a health insurance card. The chip in the card carries the additional information /SVA (= Sozialversicherungsabkommen).
    There are many different providers in Germany. Artists and persons engaged in the cultural sector from Turkey may use the following health insurance funds:
    - substitute health insurance societies (e.g., Techniker Krankenkasse, Barmer, GEK, DAK, KKH),
    - general local health insurance funds (AOK),
    - guild health insurance funds (IKK),
    - company health insurance funds (BKK),
    - German Federal Miners‘ Insurance Institution (Bundesknappschaft).
  • Necessary treatments usually do not lead to any costs. However, certain benefits are subject to co-payments (deductibles) in Germany; more information can be found here (German language).
  • Necessary drugs and therapeutic devices obtained in Germany must be approved by the selected German health insurance fund.
  • Follow-up treatments by a specialist require a prescription, which must be submitted to the German health insurance fund.
  • A certificate of inability to work can be issued by a physician. This certificate must be submitted to the employer and a copy sent to the German health insurance fund. The practices you attend will do this, if necessary. 
  • If a person has a medical condition prior to their stay in Germany that requires further treatment, the health insurance fund in Turkey must authorize such treatment. Additional proof of coverage will be issued to this effect.

Important:

If no billing slip from the German health insurance fund (that is, from the assisting institution) can be submitted during the physician’s visit (but instead only proof of Turkish health insurance coverage is available), the fee and any drugs must usually be covered initially by the patient. The costs will be reimbursed if the billing slip is submitted by the end of the quarter.

Note: Some proofs of coverage issued abroad indicate that, in urgent cases, a physician will be prepared to accept the certificate of coverage without requiring a fee and will obtain the billing slip from the chosen health insurance fund himself/herself. However, this is not always the case in practice.

What should artists employed in Turkey but posted to Germany do if they get sick?
When an employed artist is temporarily sent to Germany by a Turkey-based organization or company to work there on the company’s behalf, this is referred to as “Einstrahlung.” The posting period must be limited either contractually or inherently (e.g., for temporary project work or similar). No maximum duration is stipulated.
Such cases do not give rise to an employment relationship under German social security law. The German social security legislation does not apply to cases such as these. The employee does not have to be registered with the statutory health insurance, long-term care insurance, pension insurance, unemployment insurance, and accident insurance bodies in Germany. This applies regardless of whether sufficient insurance coverage is available in Turkey or not.

Even artists employed in Turkey can avail themselves of medically necessary services when posted to Germany. Proof of existing health insurance coverage must be provided. See comments above.

To top

İletişim ve Danışma // Contact and Advice

touring artists helpdesk service