Almanya’da Uzun Süreli İkamet // Long-term stay in Germany

Almanya’da Uzun Süreli İkamet

Almanya’da Sosyal Güvenlik
Almanya’da sosyal güvenlik beş alana ayrılır: Sağlık sigortası, bakım sigortası, kaza sigortası, emeklilik sigortası ve işsizlik sigortası. Yasal temel ise Sosyal Yasa Kitabı’dır (Sozialgesetzbuch SGB).

İstihdam edilenler ve çalışanlar Almanya’da otomatik ve zorunlu olarak sigortalanır. Sosyal sigorta iş veren tarafından organize edilir: İş veren emeklilik, sağlık, işsizlik ve bakım sigortalarına yönelik katkıları her ay yasal olarak belirlenmiş maddelere göre brüt maaş üzerinden hesaplar, maaşın yarısını çalışan payı olarak keser ve bunları işveren payıyla beraber sigortalananın sağlık sandığına öder. Sağlık sandığı mevcut payı Alman emeklilik sigortasına ve çalışma ajansına (işsizlik sigortası) iletir.
Belirli bir gelirden (şu anda aylık brüt 4.950 Euro) itibaren özel bir sağlık sandığına geçiş mümkündür. Özel sigortalar aylık katkıyı bireysel riskler üzerinden hesaplarlar. 

Serbest faaliyet yürütenler genelde kendi kendilerine sigortalanmalıdır. Almanya’da bir sağlık sigortası yaptırmak yükümlülüktür, yani serbest faaliyet yürütenler özel sağlık sigortası yaptırmak veya –belirli koşullar altında- gönüllü olarak resmi bir sağlık sandığında kendilerini sigortalattırmak zorundadırlar. Eğer iş ilişkisinin bitimiyle otomatik olarak bir zorunlu sigorta sona ererse ve resmi sağlık sandığında belirli bir süre için sigortalanılmışsa resmi bir sağlık sandığı üzerinden gönüllü bir sigorta yaptırmak mümkündür. Bununla ilgili bilgiyi burada bulabilirsiniz (diğer ayrıntılar).
Bir bakım sigortası da aynı şekilde sağlık sigortası üzerinden yapılmak zorundadır. Bir emeklilik teminatı özel bir kuruluşta yapılabilir, aynı şekilde resmi bir emekli sigortasına dahil olmak da mümkündür (belirli gruplar için resmi emekli sigortasında sigorta yaptırma yükümlülüğü vardır, örneğin serbest çalışan öğretmenler için).

Resmi sağlık sigortası (GKV): İş veren ve çalışan sağlık sandığına verilecek taban katkısını paylaşırlar. Bunun yanısıra sigortalılar sağlık sandığına göre farklı ek katkılar öderler, 2018’de bu yüzde 1,0’lik brüt gelirde yer alır. Memurlar ve serbest çalışanlar ise aylık katkının tümünü öderler.
Tıbbi hizmetlerin faturalanması GKV’de ek ödenek prensibine göre gerçekleşir. Doktor muayenehaneleri, hastaneler vb. tedavi masraflarını doğrudan sağlık sandığıyla faturalandırırlar. Sigortalının peşinat vermesi gerekmez.

Özel sağlık sigortası (PKV): Aylık katkı yaş, meslek ve sağlık durumundan bağımsız olarak belirlenir. İşveren çalışana bir katkı öder. Memurlar daha uygun yardım tarifelerinden faydalanır.
Tıbbi hizmetlerin faturalanması öncelikle sigortalı üzerinden gerçekleşir. Sigortalı masrafları geri alabilmek için kontrol ettiği, ödediği ve PKV (Özel Sağlık sigortası)’ye sunduğu bir fatura alır.  Yatarak tedavilerde hastane genelde doğrudan PKV ile faturalandırır.

Avrupa Komisyonu ‘Social Security Rights in Germany‘ konusuyla ilgili bilgileri burada sunmaktadır.
Bu konuyla ilgili olarak touring artists'in sunduğu bilgilere de bakabilirsiniz.

Aile Sigortasına İlişkin Not
Resmi sağlık sigortasında aile üyelerini katkı ödemeksizin birlikte sigortalatma olanağı mevcuttur. Bu olanak, eş için ve kayıtlı yaşam partneri için olduğu gibi, 18 yaşını doldurana kadar çocuklar için de geçerlidir (yani çocuklar, üvey çocuklar, torunlar, bakım verilen çocuklar, evlatlık çocuklar ve aile sigortasına dahil olan çocukların çocukları). 

Sigorta için bazı koşullara dikkat etmek gerekir: Sigortayı paylaşan kişi,

  • Almanya’da bir ikametgaha ya da uzun süreli oturuma sahip olmalıdır,
  • kendi kendine sigortalanmış olmamalı, sigortasız veya sigortadan muaf olmalıdır,
  • asıl meslek olarak serbest çalışan olmamalıdır,
  • geliri aylık 453 Euro’nun altında ve kısıtlı çalışanlarda 450 Euro’nun altında olmalıdır, (Son güncelleme: 2018)
  • vb.

Daha detaylı bilgiyi burada Sağlık Bakanlığı’nın sitesinden veya Aile, Yaşlılar, Kadınlar ve Gençlik Bakanlığı’nın internet sitesi Familien-Wegweiser'de (sadece Almanca) bulabilirsiniz. 

Alman-Türk Sosyal Güvenlik Sözleşmesi burada özel düzenlemeler öngörmektedir. Buna göre Almanya’da resmi olarak sigortalanmış Türk vatandaşlarının aile mensupları belirli koşullar altında, eğer Türkiye’de ikamet ediyorlarsa aile sigortasına dahil edilebilirler. Buna ilişkin bilgiyi resmi sağlık sigortaları vermektedir.
Alman Parlamentosu bilimsel hizmetlerinin şu ayrıntılı çalışmasıyla ilgi çekici bir metin sunmaktadır: Fragen zum Deutsch-türkischen Sozialversicherungsabkommen‘, Ocak 2018 (Almanca).

Sanatçı Sosyal Güvencesi- Bağımsız Sanatçılar ve Yayıncılar İçin Sanatçı Sosyal Sandığı Üzerinden Güvence
Almanya’daki sanatçılar ve yayıncılar için sosyal güvenlikte özel bir sistem oluşturulmuştur: Sanatçı sosyal güvencesi. Bu sistem 1 Ocak 1983’den beri serbest çalışan sanatçılar ve yayıncılar için sosyal güvenlik sistemine giriş yapmayı olanaklı kılmaktadır. Böylece onlar da çalışanlar gibi sadece yaklaşık olarak sosyal sigortalar priminin yarısını ödemek zorundadır. Bu uygulamanın yasal temeli Sanatçı Sosyal Güvenlik Yasası’dır (Künstlersozialversicherungsgesetz-KSVG).
Sürekli olarak Almanya’da yaşayan Türkiye’li sanatçılar ve yayıncılar, Alman sanatçılar ve yayıncılar gibi kendilerini Sanatçı Sosyal Sandığı üzerinden sigortalatma olanağına sahiptirler. Bu sigorta, emeklilik ve sağlık sigortalarını da kapsar fakat işsizlik ve kaza sigortasını kapsamaz. Gereken hallerde bu ikisi için özel sigorta yapılmalıdır.   

Sanatçı Sosyal Güvenlik Yasası’na (KSVG) göre sanatçı müzik, gösteri veya güzel sanatlar alanlarında üreten, sanat icra eden veya ders veren kişilerdir. Bunlara tasarım alanındaki faal tasarımcılar ve eğitmenler de dahildir. Sanatçı Sosyal Güvenlik Yasası’na (KSVG) göre yayıncı ise yazar, gazeteci veya benzer biçimde yayın faaliyeti yürüten veya gazetecilik dersi veren kişilerdir. KSK tarafından hazırlanan sanatçı kataloğu Sanatçı Sosyal Güvenlik Yasa’sı tarafından kapsanan faaliyetlere ilişkin bir liste sunar- bu faaliyetler arasında örneğin tek kişilik gösteri yapanlar, foto muhabirleri, oyun tasarımcıları, editörler, müzik öğretmenleri, makyaj sanatçıları, reklam seslendirmenleri, vb. faaliyet yürütenler yer alır. Tekil durumlarda bir çok faaliyet açısından faaliyet tanımı üzerinden karar verilir.
Sanatçı Sosyal Sandığına (KSK) kabul edilme koşulu sanatsal faaliyetin veya yayıncılık faaliyetinin geçici olarak değil mesleki olarak icra edilmesidir. Ön görülen gelir her defasında bir sonraki seneye yönelik olarak tahmin edilir ve hastalık, emeklilik ve bakım sigortası katkıları da bu tahmin edilen gelir üzerinden hesaplanır. Senelik gelirin en alt sınırı 3.900 Euro’dur.
Mesleğe yeni başlayanlar için bu linkte açıklanan özel düzenlemeler vardır.

Sanatçı Sosyal Güvenlik Sandığı’na (KSK) kabul edilmek için web sitesinde doldurulup KSK’ya gönderilmesi gereken bir form hazır bulunur. İşlem süresi ortalama iki ila üç ayı veya daha uzun bir süreyi bulur; en erken sigorta başlangıcı KSK ile ilk iletişim kurulan tarihtir.

Sanatçı Sosyal Sandığı ile ilgili bilgilendirici yazılar İngilizce dilindedir.
touring artists de Sanatçı Sosyal Sandığı’na ilişkin detaylı bilgileri hazır olarak sunmaktadır.

To top

Long-term stay in Germany

Social security in Germany
Social security in Germany is divided into five areas: health insurance, long-term care insurance, accident insurance, pension insurance, and unemployment insurance. The legal basis for this is the German Social Security Code (SGB).

Employees are automatically compulsorily insured in Germany. Social security is organized by the employer, who calculates the contributions to the pension insurance, health insurance, unemployment insurance, and long-term care insurance contributions on a monthly basis from the gross salary based on the statutory rates, deducts half from the salary as the employee’s share, and pays this to the health insurance company of the insured together with the employer’s share. The health insurance company forwards the respective shares to Deutsche Rentenversicherung and the Federal Employment Agency (unemployment insurance).
From a certain income level (currently 4,950 euros gross/month), employees may switch to a private health insurance provider. Private insurers calculate the monthly contributions based on individual risk. 

Self-employed persons usually have to take out their own insurance. Health insurance coverage is compulsory in Germany, i.e. self-employed persons must take out private health insurance or – if they meet certain conditions – insure themselves voluntarily through a statutory health insurance provider. Voluntary insurance through a statutory health insurance provider is possible if, for example, the automatic compulsory insurance coverage ends due to termination of an employment relationship and the employee was insured through the statutory health insurance scheme for a certain duration. Information about this can be found here (additional details) – in German language only.
Long-term care insurance also must be taken out through the health insurance provider. Retirement arrangements can be made privately but it is also possible to join the statutory pension insurance scheme (coverage through the statutory pension insurance scheme is compulsory for certain occupational groups, e.g. for self-employed teachers).

Statutory health insurance (SHI): Employers and employees share the basic monthly contributions. In addition, the insured party pays an additional contribution, which in 2018 amounts to an average of 1.0 percent of the gross income. Civil servants and self-employed persons pay the full monthly contribution themselves.
The SHI settles any medical services based on the principle of benefits in kind. Medical practices, hospitals, etc. charge the treatment costs directly to the health insurance provider. The insured party does not have to make any advance payments.

Private health insurance (PHI): The monthly contribution is calculated independently of income and based on age, occupation, and health. Employers pay employees a subsidy. Civil servants benefit from low, subsidized rates.
Medical services are initially billed to the insured party. He/she receives an invoice which he/she checks, pays, and submits to the PHI for reimbursement. Hospitals usually settle inpatient treatments directly with the PHI.

The European Commission offers general information on social security rights in Germany.
See also the information provided by touring artists.

Note on family insurance
It is possible to co-insure family members free of charge under the statutory health insurance scheme. This applies to spouses and registered life partners as well as to children (i.e. children, stepchildren, grandchildren, foster children, adopted children, as well as children of children insured under the family insurance option) – initially until the age of 18.

Some prerequisites must be considered regarding the insurance: The co-insured person

  • has his/her residence or habitual abode in Germany,
  • is not self-insured or exempt from insurance,
  • is not self-employed full-time,
  • has an income of below 435 euros/month or below 450 euros a month (for persons in marginal employment; as of 2018)
  • etc.

Detailed information from the Federal Ministry of Health can be found here on the Familien-Wegweiser website (in German only) of the Federal Ministry for Family Affairs, Senior Citizens, Women, and Youth.

The German-Turkish Social Security Agreement includes a number of special provisions. For example, family members of Turkish citizens who are statutorily insured in Germany may be included in the family insurance policy, even if they reside in Turkey. The statutory health insurance providers can provide information in this regard.
One interesting read on the topic is the report of the Wissenschaftlicher Dienst (Scientific Service) of the German Bundestag entitled ‘Fragen zum Deutsch-türkischen Sozialversicherungsabkommen’ (‘Questions regarding the German-Turkish Social Security Agreement’), January 2018 (in German only).

Artists’ social security fund (Künstlersozialversicherung) – insurance through the artists’ social security fund for self-employed artists and publicists
A special social security system, the artists’ social security fund, has been established for artists and publicists in Germany. Since January 1, 1983, this system has enabled freelance artists and publicists to access social security benefits by allowing them to pay only approximately half of their social security contributions, just like employees. The legal basis for this is the Artists’ Social Security Act (Künstlersozialversicherungsgesetz (KSVG)).
Artists and publicists from Turkey who live in Germany permanently, as well as German artists and publicists, can be insured through the Artists’ social security fund. This includes pension and health insurance but not unemployment or accident insurance. The latter two must be taken out privately if desired.

For the purposes of the KSVG, an artist is anyone who creates, performs, or teaches music, or the performing or visual arts. This also includes designers and instructors in the field of design, for example. For the purposes of the KSVG, a publicist is anyone who works as a writer or journalist or who engages in a similar publicist activity or teaches journalism. The catalog of artists provided by the KSK (German language) gives an overview of the activities covered by the KSVG – such as solo entertainers, photojournalists, game designers, editors, music teachers, make-up artists, voice-over artists, etc. Decisions concerning many activities are made individually on the basis of the job description.
The prerequisite for acceptance into the KSK is that an artistic or publicistic activity is carried out commercially and not just temporarily. The income is estimated for the respective following year and used as the basis for calculating health insurance, pension insurance, and long-term care insurance contributions. The minimum annual income threshold is 3,900 euros.
There are special regulations for new applicants, which are explained here.

A questionnaire is available on the website that can be used to apply for acceptance into the KSK. In order to apply, you will need to complete the form and send it to the KSK. The average processing time is two to three months or longer in some cases; the earliest possible start of insurance coverage is the date of first contact with the KSK.

Information brochures of the artists’ social security fund (KSK) also in English.
touring artists provides detailed information on the artists’ social security fund.

To top

İletişim ve Danışma // Contact and Advice

touring artists helpdesk service