Hoşgeldiniz: Türkiye Welcome: Turkey » Vergiler // Taxes » Almanya'da ikamet eden vergiler // Taxation when resident in Germany

Almanya'da ikamet eden vergiler

İkametgahımı Türkiye’den Almanya’ya taşıdığımda hangi vergilere ve prosedürlere dikkat etmeliyim?

Faaliyet Bildirimi

Almanya’daki ilk ikamet bildiriminde otomatik olarak bir vergi tanımlama numarası (“Steueridentifikationsnummer”) verilir ve posta yoluyla bildirim adresine gönderilir. Bu vergi tanımlama numarası yaşam boyu aynı kalır. Serbest çalışanlar ayrıca faaliyetlerinin başlangıcını vergi dairesine kendileri bildirmek zorundadırlar. Bu bildirim „vergi kaydına ilişkin anket“ formu üzerinden gerçekleşir. Bu formun yetkili bölgesel vergi dairesine iletilmesi gereklidir. Daha sonra, bildirilen faaliyet için geçerli olan ve her seferinde yerel vergi dairesine bağlı olan bireysel bir vergi numarası (vergi tanınma numarasıyla karıştırılmamalıdır!) tanzim edilir. Başka bir vergi dairesinin yetki alanına taşınıldığında veya faaliyetin değişmesi durumunda yeni bir vergi numarası verilir. Bağımsız faaliyetlere ilişkin faturalar sadece geçerli bir vergi numarasıyla veya mevcut olduğu durumda tercihen ilerleyen muamele vergisi tanınma numarasıyla yazılabilirler.


Bağımsız Çalışan Olarak Fatura Yazmak

Bir fatura şu bilgileri içermek zorundadır:

  • Faturayı yazan bağımsız çalışanın tam adı ve adresi, aynı şekilde müşterinin tam adı ve adresi („hizmet alan“ın)
  • Vergi numarası (veya muamele vergisi tanınma numarası, “Umsatzsteueridentifikationsnummer”)
  • Faturanın düzenlenme tarihi
  • Devam eden fatura numarası (numaralarndırma biçimi serbestçe seçilebilir)
  • Teslim edilen nesnelerin miktar ve tasviri veya diğer hizmetlerin türü, mekanı ve kapsamı (örneğin gösteri veya workshop)
  • Yapılan iş veya teslimatın tam tarihi (örneğin 08.0.8.2018’deki workshop)
  • Muamele vergisine dair bilgiler: farklı muamele vergisi ibareleri farklı ücret ve ibarelerin indirimi; küçük işletmelerde muamele vergisinin mumamele vergisi yasası 19. Madde uyarınca tanzim edilmediğine dair bir not (aşağıya bakınız); muaf muamelelerde muafiyet durumuna ilişkin bir not; yabancı alıcılara yönelik faturalarda gerektiği durumlarda vergi borcunun dönüşüne dair bir not.   

Fatura örneklerini sağ bölmede bulabilirsiniz: www.touring-artists.info/en/taxes/ 


Bağımsız Çalışmanın İki Türü: Serbest Meslek Sahipleri ve İşyeri Sahipleri

Alman sistemi serbest meslek sahipleri (bazen „katalog meslekler“ olarak da adlandırılır) ile „işyeri sahipler“ arasında ayrım yapar. Sanatsal meslekler, yaratıcı edimin ön planda olduğu sürece genelde „serbest“ mesleklere dahildir. Serbest meslek sahipleri faaliyetlerinin başlangıcında maliye vergi dairesine sadece bir vergi numarası için başvurmak zorundayken, işletmeciler faaliyetlerini esnaf odasına ya da kamu düzeni dairesine bildirmek ve Sanayi Odası‘na ve Ticaret Odası‘na (IHK) üye olmak zorundadır.
İşyeri sahipleri senelik 24.500 Euro‘luk kazançlarından itibaren zanaat vergisi adında, meblası bölgeden bölgeye değişen, ek bir vergi ödemek zorundadır. 
Dikkat: Sanatçılar tarafından icra edilen ve „ticari faaliyet“ olarak sınıflandırılan belirli faaliyetler vardır. Bunlar örnek olarak bir plak şirketinin işletilmesi, seslendirme teçhizatının dağıtımı veya genelde seyyar işletme belgesi gerektiren, güzel sanat eserlerinin pazarda satılması gibi faaliyetlerdir. Oturum izni sadece „serbest meslek“ faaliyetlerine izin verirse söz konusu işletme faaliyetlerine müsaade edilmez!
Serbest meslek sahipleri ve işyeri sahipleri arasındaki ayrıma dair daha fazla bilgi için buraya bakınız.


Meslek Kooperatifi

İşletmeciler Sosyal Güvenlik yasası VI, paragraf 192’ye göre meslek kooperatifine bildirim yapmak zorundadır.


Meslek Odalarına Üyelik

Bir dizi serbest meslek ve ticari faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi meslek odalarına zorunlu üyeliğe bağlıdır. Zanaatkar Odası’na (IHK) üyeliğin yanında tüm işletmeciler için diğerlerinin arasında şu meslek grupları için de zorunlu üyelik söz konusudur: Zanaatkarlar, doktorlar, mimarlar, noterler ve avukatlar.

„Sahte Bağımsız Çalışma“

Çoğu zaman sözleşme ilişkisinde aslında sigorta zorunluluğu olan bir faaliyet söz konusu olsa da bir ücret sözleşmesi yapılır (“sahte bağımsız çalışma“ da dahil olmak üzere). Taraflar, sosyal güvence zorunluluğundan kaynaklanan vergilere katkı ödemek zorunda kalmamak için çoğu kez ücret sözleşmeleri imzalamayı tercih ederler. Eğer emeklilik sigortası veya sağlık sigortası bir denetleme sırasında çalışma sözleşmesinin imzalanmak zorunda olduğu sonucuna varırlarsa bu, iş verene yüksek meblalarda geri ödemeler ve bazı tekil durumlarda da ceza hukuku açısından sonuçlar olarak dönebilir.
Dikkat: Birden fazla işverenin  olması da bir iş ilişkisinin otomatik olarak „sahte bağımsız çalışma“ olarak adlandırılmayacağı anlamına gelmez. Önemli olan, herhangi bir iş ilişkisinde çalışanın istihdam ilişkisi içindeki bir çalışan olarak muamele gördüğü durumda faaliyetini yine de bağımsız olarak icra etmesidir. 
Bağımsız ve bağımsız olmayan faaliyetler arasındaki ayrıma ilişkin daha fazla bilgiyi „Sanatçı Statüsü ve Sözleşmeler“ başlığı altında bulabilirsiniz: Bağımsız Çalışanlar, İş Verenler

Diğer bilgiler: Deutsche Rentenversicherung - Scheinselbstständigkeit, Deutsche Rentenversicherung - Katalog.

Almanya’da İkamet Etme Durumunda Gelir Vergisi

İstihdamlarda işveren maaş vergisini tahsil eder. Tüm istihdam edilenler vergi bildirimi vermekle yükümlü olmasalar da, genelde senede bir kere yetkili vergi dairesine gelir vergisi açıklaması sunulur, böylece başka işletme masraflarında (örneğin reklam masrafları) halihazırda ödenmiş vergiler geri alınır. Vergi yılı normal durumda takvim yılıdır, vergi açıklaması ise bir önceki sene için 31 Mayıs’a kadar yapılmalıdır (2018 vergi yılından itibaren: 31 Temmuz 2019) . 

Bağımsız çalışanlar her sene bir gelir vergisi açıklaması vermek zorundadır. Yani Türkiye’den farklı olarak Almanya’da hizmeti sunanın gelir vergisinin faturada ibraz edilmesini gerektiren hiçbir „stopaj“ sistemi yoktur. Vergi yılı normal durumda takvim yılıdır, vergi açıklaması ise bir önceki sene için 31 Mayıs’a kadar yapılmalıdır (2018 vergi yılından itibaren: 31 Temmuz 2019) .  Eğer vergi açıklamasını yapmak için bir mali müşavir görevlendirildiyse, bu süre 31 Aralık’a kadar uzatılır (2018 vergi yılından itibaren: takip eden iki yılın 28/29 Şubat’ı). Vergilendirilmiş gelir 9.000 Euro’nun (2018 senesi için) altında kalırsa, gelir vergisi oranı %0’da kalır, yani gelir vergisi ödenmesine gerek yoktur. Buna rağmen bir açıklama yapılması gereklidir, çünkü aksi takdirde vergi dairesi kendi değerlendirmesini temel alabilir ve gereken durumlarda gelir vergisi ödemesi talep edebilir.

Gerli vergisi oranları düzey düzeydir fakat Türkiye’deki gibi kesin olarak tanımlanmış düzey yüzdeli oranlar yoktur. Dikkat: Farklı gelir türlerinde (örneğin, bağımsız çalışma, istihdam, birey işletmelerine katılım, aynı zamanda vergiden muaf gelirler de) gelir vergisinin hesaplanmasında uygun düşen vergi oranın bulunması için tüm gelirler birlikte hesaplanır.

Ne kadar gelir vergisi ödenmek zorunda olunduğu, burada hesaplanabilir.

Vergi beyanını kişiler ELSTER portalı üzerinden (www.elsteronline.de) kendileri verebilir. Fakat vergi beyanı vermek, işletme masraflarının tanzimindeki yardımlar ve vergi dairesiyle iletişim konularında destek almak için sertifikatlı mali müşavirlikten de faydalanılabilir. Sanatçılarla çalışma konusunda uzmanlaşmış mali müşavirler vardır. Bir mali müşavirle ilk temasta ilk danışma için masraf çıkıp çıkmadığı konusunda bilgi alınması önerilir. 


Muamele Vergisi

Muamele vergisi mükellefi bağımsız çalışanlar faturaları üzerine –eğer muamele vergisi çıkıyorsa- muamele vergisi eklemek ve bu muamele vergisini vergi dairesine ödemek zorundadırlar. Bağımsız faaliyetin başlangıcında vergi dairesi çoğunlukla aylık bir muamele vergisi açıklaması ve ödemesi talep eder. Daha sonra düşük veya orta mebladaki satışta vergi ödeme aralıklarını çeyrek yıllık veya yıllık açıklama ve ödemeler olarak yeniden düzenlenir. Genel vergi oranı %19 kadardır, indirimli oran ise %7’dir.

İndirimli muamele vergisi oranının geçerli olduğu örnek hizmet türleri,

  • kazancı doğrudan sahibi tarafından edinilen sanat eserlerinin satışı (dikkat, galericiler ve sanat ticareti yapanlar için indirimli vergi oranı artık söz konusu değildir), muamele vergisi yasası 12. paragraf, 2. fıkra ile karşılaştırınız;
  • müzelere, tiyatro gösterimlerine, konserlere ve muadili sahne sanatçılarının temsillerine giriş, mumale vergisi yasası 12. madde, 2. paragraf, 7. fıkra ile karşılaştırnız;
  • kullanım haklarının devri, muamele vergisi yasası 12. madde, 2. paragraf, 7. fıkra ile karşılaştırnız.

Önemli: Sanatçılar ve eser yartıcıları diğer tüm işletmeciler gibi ortaya çıkan muamele vergisinden ve ne zaman ve hangi meblada bu verginin hesaplanması ve ödenmesi gerektiğinden sorumludur. Muamele vergisi mükellefi sanatçıların avantajı onların işletme masrafları üzerinden kendi ödedikleri muamele vergisinin vergi dairesinden geri alınabilir olmasıdır. Muamele vergisi mükellefi bağımsız çalışanlar vergi dairesinden AB kapsamındaki fatura trafiği için önemli olan, fakat aynı zamanda faturalarda vergi numarası yerine kullanılabilen, uluslararası bir muamele vergisi tanıma numarası (“Umsatzsteuer-Identifikationsnumme”) alırlar.

Daha fazla bilgi burada.


Küçük İşletme Düzenlemesi
„Vergi kaydına ilişkin anket“te bağımsız çalışanların, senelik tahmini satışları (kazançları değil) 17.500,00 Euro’yu aşmıyorsa, kendilerini „küçük işletmeci“ olarak sınıflandırma olanakları vardır.  Bunun avantajı faturaları muamele vergisi olmaksızın ibraz edebilmek ve böylelikle muamele vergisi açıklaması vermek zorunda olmamaktır. Bu demektir ki, muamele vergisi gösterilmediği için küçük işletmeciler, vergi dairesinden işletme masrafları üzerinden muamele vergisini geri alamayan müşteriler için daha uygundur (örneğin diğer küçük işletmeciler veya muamele vergisinden muaf dernekler). Bu statünün dezavatanjı ise buna göre, kendi kendine ödenmiş olan, işletme masrafları üzerinden muamele vergisinin vergi dairesinden geri alınamaz olmasıdır. Satış sınırı olan 17.500,00 Euro tüm bağımsız faaliyetlerden gelen, tüm satışları kapsar, fakat istihdam gelirlerini, kamu desteklerini veya bireysel işletmelerinin kazancını kapsamaz. Bağımsız faaliyet senenin başında bağlamıyorsa, muamele vergisi tahminen hesaplanır: Örneğin eğer faaliyet 1 Temmuz’da başlıyorsa sadece 8.750,00 Euro‘da kalır. Eğer bir senedeki satış sınırı aşılırsa, takip eden seneden itibaren tüm faturalarda muamele vergisi eklenmek zorundadır. 

Bir küçük işletmecinin faturasında muamele vergisinin, muamele vergi yasası madde 19 uyarınca ibraz edilmediği belirtilmelidir.

Küçük işletmeciler düzenlemesi için bu linke de bakınız.


Muamele Vergisi Muafiyeti
Muamele vergisi yasasının 4. maddesi 20. fıkrasına göre federal devletin, eyaletlerin, cemaatlerin veya cemaat derneklerinin şu kurumları vergiden muaftırlar: Orkestralar, oda müziği grupları, korolar, tiyatrolar. Başka işletmelerin bu kurumlara benzer kurumlarının satışları da muamele vergisinden muaf olabilir- söz konusu işletmenin yukarıda anılan işletmelerle aynı kültürel görevleri yerine getirdiğine dair yetkili eyalet merciinin onay belgesi şart koşulmaktadır. Konuyla ilgili daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

To top

Taxation when resident in Germany

Which taxes and procedures apply when changing my residence from Turkey to Germany?

Registering the activity

When registering a residence in Germany for the first time, a tax identification number is automatically assigned and mailed to the registered address. This tax identification number is valid for life. Self-employed persons must also report the start of their activity to the responsible tax office using the "Fragebogen zur steuerlichen Erfassung" (tax registration) form, which must be sent to the local tax office. A personal tax number (not to be confused with the tax identification number!) will then be issued, which is valid for the registered activity and is associated with the respective local tax office. A new tax number will be issued if you move to the catchment area of another tax office or change your activity. Invoices pertaining to self-employment activities may only be issued if they include a valid tax number or, if available, the more anonymous VAT identification number!

Writing invoices as a self-employed person

An invoice must contain the following information:

  • Full name and address of the self-employed person issuing the invoice as well as the full name and address of the customer (the "beneficiary")
  • Tax number (or VAT identification number)
  • Issue date of the invoice
  • Consecutive invoice number (the numbering system can be chosen freely)
  • Quantity and description of the goods delivered or the type, location, and scope of a miscellaneous service (e.g., performance or workshop)
  • Exact date of delivery or service (e.g., workshop on August 8, 2018)
  • VAT information: for services with differing VAT rates, breakdown of the various fees and rates; for small businesses, a note that the VAT is not listed according to Section 19 Value Added Tax Act (see below); for exempt transactions, note explaining the circumstances behind the exemption; for invoices for foreign recipients, a note regarding the reverse charge procedure if necessary  

Invoice templates can be found at touring artists here (in the right column).

Two types of self-employment: freelancers and businesspersons

The German system differentiates between freelancers (freelance professions are sometimes also referred to as "catalog professions") and "businesspersons." Artistic occupations usually belong to the freelance professions, provided that the focus is on the artistic act. While freelancers must only apply for a tax number at the tax office, businesspersons must also register their activity with the trade office or regulatory agency and become members of the chamber of industry and commerce (IHK).
Businesspersons must pay an additional tax if their profit exceeds 24,500 euros per year. This tax is called business tax (Gewerbesteuer) and varies from region to region.
Note: certain activities that are often performed by artists are nevertheless classified as "commercial ." These include operating a music label, distributing sound recordings, and selling fine art at a market - an activity that often requires a travel trading license. If a residence permit only allows for "freelance" activities, such commercial activities are not permitted.
More information on the distinction between freelancers and businesspersons can be found at touring artists here.


Employers' liability insurance association 

According to SGB VI Section 192, businesspersons must also register with the responsible professional association.


Membership in professional associations

A number of freelance and commercial activities are associated with compulsory membership in professional associations. In addition to the membership in the IHK for all businesspersons, membership obligations exist for the following professional groups: craftspersons, physicians, architects, notaries, and lawyers.


"Pseudo self-employment"

Fee contracts are often concluded even though the contractual relationship actually corresponds to employment subject to social security contributions (also "pseudo self-employment). The parties often prefer to conclude fee contracts in order to avoid having to pay their share of the social security contributions. If an audit by the pension insurance or health insurance bodies leads to the conclusion that an employment contract should have been concluded, the employer may be liable for substantial back payments and face criminal charges in individual cases. 
Note: Even if one has multiple clients, this does not automatically mean that an employment relationship cannot be classified as "pseudo self-employment." The decisive factor is being treated as an employee in an employment relationship even though you are officially self-employed.
More information on the distinction between self-employed and employed status can be found at touring artists under Status of the Artist and contracts.

Further information is provided by the Deutsche Rentenversicherung (German Pension Insurance) here and here (in German language only).


Income tax when residing in Germany

In the case of employment relationships, the employer withholds the income tax. Even if not all employees are required to submit a tax return, the employer usually submits an income tax return to the responsible tax office once a year to reclaim taxes already paid if additional business expenses (e.g., advertising costs) have been incurred. The tax year is usually the same as the calendar year; the tax return for the previous year is due on May 31 (from the 2018 tax year on, the date will be July 31, 2019).

Self-employed persons must submit an  annual tax return. Unlike in Turkey, Germany has no "Stopaj" system, where the income tax must be listed on the invoice by the service provider. The tax year is usually the same as the calendar year and the tax return for the previous year is due on May 31 (from the 2018 tax year on, the date will be July 31, 2019). If a tax consultant is hired to file the tax return, the deadline is extended to December 31 (from the 2018 tax year on: February 28/29 of the second subsequent year). If the taxable income is below 9,000 euros (2018), the income tax rate is 0%, i.e. no income tax must be paid. Nevertheless, a tax return must be submitted, otherwise the tax office may use its own estimate as a basis and possibly demand that income tax be paid.

Income tax rates are progressive, but there are no precisely defined graduated percentages as in Turkey. Note: If a person has different types of income (e.g., self-employment, employment, partnership holdings, and tax-free income), all of the income is added to calculate the income tax rate.
The amount of income tax to be paid can be calculated here (in German language).

Tax returns can be submitted online via the ELSTER portal (www.elsteronline.de). However, advice may be sought from an authorized tax advisor to help with filing a tax return and assist with deducting business expenses and communicating with the tax office. Some tax consultants specialize in working with artists. When first contacting a tax consultant, it is advisable to inquire whether an initial consultation is subject to a fee.

Value added tax

Self-employed persons subject to VAT must add VAT to their invoices - if VAT applies - and pay this VAT to the tax office. At the beginning of a self-employment, the tax office usually requires monthly VAT returns and payments; later, the tax office may change the intervals to quarterly or annual returns and payments for a small or medium turnover. The regular VAT rate is 19%, while the reduced VAT rate is 7%.

The following are examples of services to which the reduced VAT rate applies:

  • revenues from the sale of works of art which are acquired directly from the creator (note that the reduced VAT rate is no longer applicable to gallery owners and art dealers), cf. Section 12(2) item 13 UStG;
  • entrance fees to museums, theater performances, concerts, and comparable performances by performing artists, cf. Section 12(2) item 7a UStG;
  • granting of rights of use, cf. Section 12(2) item 7c UStG.

Note: artists and creatives, like all other entrepreneurs, are responsible for collecting VAT, i.e. determining when and how much VAT must be charged and paid to the tax authorities. The advantage for artists subject to VAT is that they can reclaim any VAT they themselves have paid on business expenses from the tax office. Self-employed persons subject to VAT are assigned an international VAT identification number by the tax office, which is important for EU-wide billing and can be used on invoices instead of the tax number.

More information at touring artists here.

"Kleinunternehmerregelung" (Small business regulation)
In the "Fragebogen zur steuerlichen Erfassung" (tax registration) form, self-employed persons have the option of classifying themselves as a "small business" if their expected annual turnover (not profit!) does not exceed 17,500.00 euros. The advantage here is that invoices can be issued without listing VAT and that no VAT returns need to be submitted as a result. Since no VAT is charged, small businesses are cheaper for those clients who cannot reclaim VAT on business expenses from the tax office (for example, other small businesses or VAT-exempt associations). The disadvantage, in turn, is that any VAT paid on business expenses cannot be reclaimed from the tax office.

The turnover limit of 17,500.00 euros includes all sales from all self-employed activities but not income from employment, public funding, or profits from partnerships. If the self-employment does not start at the beginning of the year, the turnover is extrapolated: If, for example, the activity starts on July 1, the turnover limit amounts to 8,750.00 euros.

If the turnover limit is exceeded in a year, VAT must be added to all invoices starting the following year.
Invoices issued by small businesses must contain a note stating that no VAT is being charged pursuant to Section 19 UStG.

More information on the small business regulation at touring artists here.


Exemption from VAT
According to Section 4 No. 20a UStG, revenues generated by the following institutions of the Federal Republic, Federal States, municipalities, and municipal associations are tax-free: orchestras, chamber music ensembles, choirs, theaters. Revenues generated by institutions of the same type belonging to other companies may also be exempt from VAT, provided that the competent authority certifies that the institution in question fulfills the same cultural functions as the institutions listed above.

More information at touring artists here.

To top

İletişim ve Danışma // Contact and Advice

touring artists helpdesk service