Almanya’da Geçici Oturum

Alman-Türk Sosyal Güvenlik Sözleşmesi
Alman-Türk Sosyal Güvenlik Sözleşmesi sanatçılar ve kültür emekçileri Türkiye’de sosyal sigortalı olduklarında ve Almanya’da sınırlı süreli faaliyet yürüttüklerinde bir rol oynar:
Bir Türk sanatçı Almanya’da bir faaliyet yürütürse o zaman genel olarak öncelikle Alman Sosyal Güvenlik hukuku uygulanmalıdır. Çünkü halihazırdaki hukuk sisteminin uygulanması için her zaman çalışma mekanı belirleyicidir. Çalışanların hem Türkiye’de hem de Almanya’da sosyal güvenlik katkıları ödemek zorunda olmalarını engellemek için Türkiye ile ilişkili olarak 1964 tarihli Alman-Türk Sosyal Güvenlik Sözleşmesi’nde düzenlenen belirli  yetki kuralları vardır. Bunlar hem Alman hem de Türk vatandaşları için geçerlidir.
Almanya’daki geçici faaliyetler işin kendine özgülüğü üzerinden (örneğin, kısa süreli proje asistanlığı) ya da sözleşme düzenlemeleri temelinde önceden zamansal olarak tarihlendirilmelidir. Böylelikle çalışanların gönderilmesi veya kendi kendilerine gidebilmeleri olanaklı olur. Yani Türkiye’den gönderilen bir çalışan Almanya’da yaşayabilir, çalışabilir ve Türk sosyal güvencesi altında bulunmaya devam edebilir. 

Anlaşma şunlar hakkındaki hukuki mevzuatları düzenler:

  • çalışanlar için sağlık sigortası, annelik sigortası, iş kazalarına ve meslek hastalıklarına yönelik ve sakatlık, emeklilik ve yetim/dul sigortaları,
  • devlet çalışanları ve memurlar için emekli sandığı,
  • zanaatkarlar, işletme ekonomisinde ve tarımda serbest olarak çalışanların emeklilik sigortası,
  • sosyal güvenlik yasası yoluyla sosyal güvenlik sistemine bağlanan sosyal sigorta sandıkları, ve
  • sosyal güvenlik yasası aracılığıyla ödemesi yapıldığı ve sosyal güvenlik sistemine bağlandığı durumlarda diğer sosyal sigorta kurumları.

İşsizlik sigortası ise anlaşmanın kapsamında değildir.

Diğer sosyal güvenlik anlaşmaların aksine Alman-Türk sosyal güvenlik anlaşması çalışanları gönderen devletin mevzuatının uygulanmaya devam etmesi için somut bir zaman sınırlaması (örneğin 12 ay) içermez. Buna ilişkin bilgileri kendi sigorta kuruluşunuz verebilir.  

Türkiye’de sağlık sigortası mevcut olan bağımsız sanatçılar- Hastalık durumlarında ne yapılmalı?
Türkiye’den gelen sanatçılar anlaşma devletlerinden gelen bireyler olarak sayılırlar. Bu bireylerin Almanya’daki geçici ikametleri sırasında tıbbi tedaviye ihtiyaçları olması gerekirse, doktor yardımından faydalanabilirler. Ne var ki hizmet kapsamı sınırlıdır –sadece ertelenemez olan tedavilere izin verilir.

  • Yabancı sağlık sigortası kuruluşu (=Türkiye’deki yetkili kuruluş) bir talep belgesi düzenler (T/A 11 Formu). Bu belge Türkiye’deki mevcut sağlık sigortasının belgelenmesine yarar. T/A 11 formuna ilişkin bilgileri burada bulabilirsiniz.
  • Talep belgesiyle sanatçılar öncelikle ikamet ettikleri yerdeki kendi seçtikleri sağlık sandığına başvururlar (=Almanya’daki yardımcı kuruluş). Bu kuruluş ya gerekli doktor ziyareti gerçekleştiğinde sunulmuş olan bir fatura düzenler ya da Almanya’da oturma izinli bir ikamette sunulması gereken, kişinin sağlık güvenceli olduğuna ilişkin bir kart tanzim eder. Karttaki çipin yanındaki boşluk sigortalanılan SVA’nın (Sozialversicherungsabkommen- Sosyal Güvenlik Sözleşmesi) adıyla doldurulur.
    Almanya’da birçok farklı hizmet sağlayıcısı vardır. Türkiye’den gelen sanatçılar ve kültür emekçileri şu sağlık sandıklarına başvurabilirler:
    - İkame sandıklar (örneğin Techniker Krankenkasse, Barmer, GEK, DAK, KKH),
    - Genel mahalli sağlık sandıkları (AOK),
    - Zanaatkar sağlık sandıkları (IKK),
    - İşletme sağlık sandıkları (BKK),
    - Federal madenciler birliği. 
  • Acil tedavi durumlarında genelde masraf oluşmaz. Fakat: Almanya’da belirli hizmetler ücrete tabidir (iştirak payı), bununla ilgili daha çok bilgi için buraya bakınız.
  • Almanya’da alınan acil ilaç ve destek maddeleri seçilen Alman sağlık sandığı tarafından onaylanmak zorundadır.
  • Bir uzman doktor tarafından verilen devam tedavileri bir reçetede belgelenir. Bu belge Alman sağlık sandığına sunulmalıdır.
  • İş göremezliğe dair bir belge bir doktor tarafından düzenlenebilir. Bu belge iş verene sunulmak zorundadır, bir kopyası da Alman sağlık sandığına yollanır. Gerekli durumlarda bunu doktor muayenehaneleri yapar.
  • Eğer Almanya’daki ikametten önce süreğen olarak tedavi edilmesi gereken bir hastalık varsa, Türkiye’deki sağlık sandığı devam tedavisini onaylamak zorundadır. Buna ilişkin bir başka talep belgesi düzenlenir.

Önemli!

Eğer bir doktor ziyaretinde Alman sağlık sandığının (yani yardımcı kuruluş tarafından) faturası sunulamamışsa (aksine gerekli durumlarda sadece Türk sağlık sandığının talep belgesi) tedavi ücreti ve gerekirse ilaçlar genelde öncelikle kişilerin kendileri tarafından ödenmek zorundadır. Belge üç ayın sonuna kadar ulaştırılırsa masraflar karşılanır.

Not: Yurtdışında düzenlenmiş olan bazı talep belgeleri doktorun acil durumlarda herhangi bir tedavi masrafı çıkmaksızın ve faturanın seçili Alman sağlık sandığından temin edilmesi söz konusu olarak talep belgesini kabul etmeye hazır olacağına ilişkin bir bildirim içerir. Fakat pratikte durum her zaman böyle değildir.  

Türkiye’de istihdam edilen sanatçılar ve Almanya’ya gönderilmeleri- Hastalık durumunda ne yapılmalı?
Eğer bir yere bağlı olarak çalışan bir sanatçı Türkiye’de konuşlanan bir organizasyon tarafından veya bir şirket tarafından geçici olarak Almanya’ya bu organizasyon veya şirket  için orada çalışma amacıyla gönderilirse, o zaman bir görevlendirme (“Einstrahlung”) söz konusu olur. Görevlendirme sözleşmeyle yapılmalı veya nesnenin doğası gereği (örneğin zamansal olarak sınırlı bir proje asistanlığı vb. için ise) sınırlı olmalıdır. Maksimum bir süre sınırı belirlenmemiştir.
Bu tür durumlarda Alman hukukuna göre sosyal güvenlik hukuku açısından bir iş  ilişkisi söz konusu olmaz. Bir görevlendirmede sosyal sigorta yükümlülüğü ile ilgili Alman mevzuatları uygulanmazlar. Çalışan kişi Almanya’da yasal sağlık, bakım, emeklilik, işsizlik ve kaza sigortalarına başvurmak zorunda değildir. Bu durum, kişinin Türkiye’de yeterli bir sigorta teminatının mevcut olup olmamasından bağımsız olarak geçerlidir.

Türkiye’de de istihdam edilmiş sanatçılar Almanya’ya gönderildiklerinde tıbbi açıdan gerekli hizmetleri talep edebilirler. Bunun için mevcut sağlık sigortasına ilişkin bir belgenin sunulması zorunludur. Buna ilişkin ayrıntılar için yukarıdaki açıklamaları okuyunuz.

To top

İletişim ve Danışma // Kontakt und Beratung

touring artists Beratungsangebot